Những yếu tố có thể tạo ra ổ dịch Covid-19

Diễn biến của dịch Covid-19 rất khó dự đoán. Ảnh: Light Rocket.

Trong khi số ca nhiễm Covid-19 mới có chiều hướng giảm Trung Quốc, ngày một nhiều nước phát hiện thêm những trường hợp dương tính với nCoV, nhiều nơi trong số đó không có mối liên tưởng nào với tâm dịch. 6 người chết do nCoV ở Iran trong vài ngày qua, một người nước ngoài được chẩn đoán nhiễm virus ở Ai Cập và trường hợp trước hết mắc Covid-19 được ghi nhận ở Lebanon, biến nước này thành nhà nước thứ 30 trên thế giới xuất hiện dịch.

Các ca nhiễm bệnh ở Iran không có mối liên hệ tới Vũ Hán, và trường hợp ở Lebanon là một phụ nữ trở về từ thành phố Qom của Iran, chứng tỏ virus lây lan giữa những người không đến từ nơi phát khởi dịch. Tổ chức Y tế Thế giới cho biết khuynh hướng này rất đáng lo ngại. Số ca lây bên ngoài Trung Quốc đại lục hiện đã vượt con số 1.000, trong đó có 21 ca tử vong.

Biện pháp đang được vận dụng phổ thông là cách ly, nhưng các chuyên gia chưa rõ liệu biện pháp này có tiếp chuyện đem lại hiệu quả hay không. Họ cũng không kiên cố liệu mọi quốc gia có đủ khả năng cách ly và điều trị cho bệnh nhân Covid-19. "Nhiều nơi chưa có biện pháp chuẩn bị đối phó bệnh dịch. Ngoài ra, ngay cả khi có đủ ngân sách để xử lý vấn đề, họ có thể không đủ khả năng rà soát hoặc cách ly những ca được xác nhận", Emily Ricotta, nghiên cứu viên ở Viện dị ứng và bệnh lây nhiễm Mỹ, cho biết.

Theo Ricotta, đó là cảnh huống của Liberia trong khủng hoảng dịch Ebola năm 2014. Dù giang san này nhận được các khoản tài trợ để xử lý dịch bệnh, họ vẫn thiếu trang thiết bị cấp thiết và nhân công để vận dụng biện pháp phòng chống dịch, buộc những tổ chức quốc tế phải can thiệp bằng cách xây dựng cơ sở khám chữa bệnh.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố Covid-19 là tình trạng y tế khẩn toàn cầu hôm 30/1, nhưng tổ chức này chưa gọi đó là đại dịch, bởi phần lớn ca truyền nhiễm từ người sang người chỉ xảy ra ở Trung Quốc. Để một dịch bệnh được coi là đại dịch, các ca lây nhiễm cần xuất hiện liên tục trong thời gian dài ở nhiều địa phương.

Sharon Lewis, giám đốc Viện lây và miễn dịch Peter Doherty ở Melbourne, Australia, cho biết rất khó để xác định nơi cụ thể có nguy cơ trở nên ổ virus bởi biện pháp giảm lây lan chính bây chừ là cách ly. Tuy nhiên, tới một lúc nào đó, cách ly sẽ không còn hiệu quả nữa.

Theo các chuyên gia khác, có thể tồn tại tiêu chí để xác định một địa phương có thể xúc tiến sự lây lan của virus hay không. Keiji Fukuda, giám đốc kiêm giáo sư lâm sàng ở Trường Y tế Cộng đồng thuộc Đại học Hong Kong, dự đoán những nơi đông đúc có thể có lượng lớn cư dân nhiễm virus.

Robert Kim-Farley, giáo sư ở Trường Y tế Cộng đồng Fielding của Đại học California, Los Angeles, tỏ bày lo ngại về sự lây lan của virus ở các nước nghèo và đông dân, hoặc không có tài nguyên để rà và điều trị người nhiễm nCoV. Theo Kim-Farley, một vài nhân tố có thể khiến một địa phương đặc biệt dễ bị tác động bởi dịch bệnh. Những nơi đông dân cho phép virus lây lan dễ hơn, hệ thống y tế cộng đồng nghèo nàn khiến việc phát hiện virus khó khăn, nhân công và vật lực thiếu thốn sẽ không thể đảm bảo cách ly hiệu quả người nhiễm hoặc nghi nhiễm virus.

Lewis cũng nhận định những nước thu nhập thấp và nhàng nhàng có thể thiếu tài nguyên và phòng thí nghiệm để xét nghiệm virus, làm tăng khả năng lây nhiễm. "Nếu bạn chẳng thể phát hiện sớm ai đó mang virus và cách ly họ, họ có thể truyền virus sang nhiều người khác nữa", Lewis nói.

Kim-Farley và nhiều chuyên gia khác cho rằng dịch bệnh có thể diễn biến theo vài kịch bản. Covid-19 có thể bị dập tắt như SARS hoặc lan sang các nước, bao gồm những quốc gia đang phát triển, và trở nên bệnh đặc hữu như cúm. Theo Kim-Farley, thế giới đang cảnh giác với mối đe dọa từ nCoV, nhưng trong tình hình càng ngày càng nhiều ca nhiễm, chúng ta có thể cần thêm biện pháp mới ngoài cách ly.

An Khang (Theo Business Insider )